PISTOLET MASZYNOWY CZ 75 Auto

Poniższe opracowanie zawiera genezę powstania pistoletów maszynowych oraz opis konstrukcji i działania wybranego przedstawiciela tej kategorii, broni CZ75 Auto.

Na początku chciałbym podkreślić – chodzi o pistolety maszynowe sensu stricte, czyli standardową broń krotką adaptowaną do ognia automatycznego, a nie o dużo większe egzemplarze broni, które poza dostosowaniem do użycia amunicji pistoletowej z bronią krótką nie maja konstrukcyjnie nic wspólnego i tylko dzięki niezbyt udanym zapożyczeniom językowym figurują w języku polskim jako pistolety maszynowe.

 

„01c”

Pierwszym pistoletem maszynowym był egzemplarz P08 (Parabellum), przystosowany do ognia automatycznego. Broń ta została wykonana jako egzemplarz próbny dla armii niemieckiej, jeszcze przed 1914r. Pistolet posiadał dostawianą kolbę. Specjalnie dla tego modelu wykonano 32-strzałowy magazynek bębnowy, używany potem w modelu artyleryjskim P08 oraz w MP18. Broń posiadała bardzo wysoka szybkostrzelność teoretyczną, co przy stosunkowo niewielkiej jej masie oznaczało spory rozrzut i w efekcie zdyskwalifikowało cały projekt.

Następnym dość popularnym pistoletem maszynowym był hiszpański Royal produkowany od 1927r. przez Bistegui Hermanos z Eibar. Broń ta zewnętrznie przypominała Mausera C96, sam mechanizm został znacznie uproszczony. Rok później na rynku pojawiła się następna zmodyfikowana kopia C96 -Astra 901. W 1930r. Star (też wytwórnia hiszpańska) zaczął produkować pistolet maszynowy oparty na systemie Browninga, z możliwością ognia pojedynczego. Nieco później, w 1930r. Mauser dostosował C96 do ognia automatycznego. Broń ta była znana jako Schnellfeuerpistole. Wcześniejsza, niezbyt udana wersja tej broni, była opracowana przez Josepha Nickla, późniejsza konstrukcja Karla Westingera, trafiła do produkcji w 1932 roku. Obie te wersje różniące się konstrukcyjnie figurują w katalogach jako model 712. Broń ta, znana też jako Mauser C32, była produkowana głownie dla SS w latach 1932-1938. Wyprodukowano ok. 98 tys. egzemplarzy Mausera C32. Znaczne ilości C32 eksportowano do Chin przed II wojną. Po II wojnie pozostały duże ilości C32, obecnie broń ta na giełdach kolekcjonerskich jest rzadkością.

 

„01a”

W latach pięćdziesiątych uruchomiono w b. ZSRR produkcję pistoletu maszynowego Stieczkina. APS. Był solidnie wykonany z odkuwek, z założeniem użycia jako broń maszynowa. APS kal. 9×18 strzelał z zamkniętego zamka, posiadał dwudziestostrzałowy magazynek i ogranicznik szybkostrzelności w postaci obciążonej sprężyną dźwigni spowalniającej ruch suwadła. Dzięki temu szybkostrzelność teoretyczna spadła do 750 strzałów/min. Podobne rozwiązanie istnieje w polskim Glauberycie (wyjątkowo tandetna broń). Do APS dołączana była plastikowa lub drewniana kolba, która służy także jako kabura, podobnie jak w C96, czy w C32. Ze względu na kłopoty z użyciem tej broni – rozrzut przestrzelin przy ogniu ciągłym, odrywanie kabury przy wchodzeniu przez właz do transportera, itp., APS wycofano z użycia liniowego. Należy podkreślić, że przy ogniu pojedynczym APS daje dobre skupienie przestrzelin. Broń tę można aktualnie spotkać na wyposażeniu niektórych rosyjskich jednostek specjalnych. Na rynku cywilnym jest sporo egzemplarzy APS, ale zmodyfikowanych tylko do ognia pojedynczego.

 

Niemiecką odpowiedzią na APS był HK VP70. Broń była wyprodukowana z wytłoczek, odlewów precyzyjnych plus polimerowy szkielet ze stalowymi wkładkami (był to pierwszy z tzw. „plastikowców”). Volks Pistole 70 miał służyć jako uzbrojenie niektórych jednostek tyłowych oraz wydzielonych grup cywili na terenie Niemiec Zachodnich w przypadku agresji „pokój miłujących” armii Układu Warszawskiego. Pistolet ten miał swobodny zamek, co jest rzadko spotykanym rozwiązaniem, biorąc pod uwagę kaliber 9X19 i bezkurkowy mechanizm spustowy. Swobodny zamek, w połączeniu z krótkim skokiem i silną sprężyną powrotną dał bardzo wysoką szybkostrzelność teoretyczną wynoszącą 2 200 strz./min, to z kolei wymusiło zastosowanie trzystrzałowego ogranicznika serii, który był uruchamiany przełącznikiem umieszczonym w dostawianej plastikowej kolbie. Bez kolby możliwy był tylko ogień pojedynczy. Trzystrzałowa seria oddana w 0.08 sekundy plus użycie kolby dawało niezłe skupienie przestrzelin. Podobne założenie teoretyczne zastosowano np. przy konstrukcji rosyjskiego karabinka Abakan. W wersji samopowtarzalnej i bez dołączonej kolby broń ta była produkowana na rynek cywilny. HK VP70Z (od „Zivil”) nie miał jednak zbytu. Pistolet w dalszym ciągu był odpalany przez samonapinanie iglicy. Spust był ciężki, o długim skoku, co pogarszało celność, krotko mówiąc, VP70Z był nieudaną konstrukcja. Użycie kolby przy ogniu pojedynczym miałoby pozytywny wpływ na celnoąć, jednak ta opcja nie mogła być brana pod uwagę przy sprzedaży na rynku amerykańskim , a tam miał być główny zbyt dla VP70Z. Zgodnie z amerykańskimi przepisami użycie dostawianej kolby do pistoletu samopowtarzalnego klasyfikuje całość jako broń maszynową. Komentarz do tego gniota prawnego Szanowni Czytelnicy mogą sobie dopowiedzieć. Produkcja VP70 i VP70Z skończyła się w drugiej połowie lat siedemdziesiątych.

Mniej więcej w tym samym czasie na rynku ukazał się pistolet maszynowy Beretta 951A. Była to modyfikacja samopowtarzalnej Beretty 951, znanej także jako Beretta Brigadier. Pistolet ten wykonany był całkowicie ze stali i miał system ryglowania skopiowany z P38, podobnie jak późniejszy model 92. Stalowa konstrukcja dopuszczała użycie silniejszej amunicji, niż w przypadku modelu 92 z aluminiowym szkieletem. Kopia Brigadiera produkowana była do niedawna przez egipskie zakłady w Helwan. Broń ma tą samą nazwę co fabryka, ale jest gorzej wykończona od włoskiego oryginału. Model 951A posiadał składany uchwyt przedni. Szybkostrzelność wynosiła umiarkowane jak dla tego typu broni 750 strz/min. Pewną ilość 951A wyposażono w tłumiki i ten wariant był używany przez grupy specjalne włoskich carabinieri.

 

„01e”

Następnym pistoletem maszynowym z fabryki Pietro Beretta był model 93R – od Raffica. Była to zmodyfikowana wersja modelu 92. Ze względu na szybkostrzelność teoretyczną 1 100 strz./min, model 93R posiada trzy strzałowy ogranicznik serii. Zastosowano także dłuższą lufę z kompensatorem  w postaci poprzecznych wycięć, składany przedni chwyt oraz dostawianą kolbę. Suwadło modelu 93R jest cięższe niż w 92.

Następny chronologicznie był CZ75BD adaptowany do ognia automatycznego, który będzie opisany dalej. Broń ta pojawiła się na rynku jako CZ75 Auto około 1992 roku. Pod koniec lat dziewięćdziesiątych opracowano Glock 18. Model ten posiada przełącznik rodzaju ognia umieszczony na zamku. Ze względu na szybkostrzelność
1 300 strzałów/min, do wyposażenia tego pistoletu opracowano trzydziestostrzałowy magazynek. Modeli pistoletów samopowtarzalnych przerobionych do ognia automatycznego było znacznie więcej. Istniała prototypowa wersja Steyr GB z trzystrzałowym ogranicznikiem. Czasem były to pojedyncze egzemplarze, w innym przypadku krótkie serie (np. ful auto 1911A1). Omówione powyżej zostały najbardziej znane modele tego typu broni.

 

„01f”

Terminologia

Od wspomnianego automatycznego P08 w niemieckiej terminologii przyjęła się nazwa „Maschinenpistole”. Później w Niemczech, Polsce, itd. tą samą nazwą określano wszystkie rodzaje broni maszynowej strzelające nabojem pistoletowym. Ten stan rzeczy nie odpowiada rzeczywistości. Wystarczy porównać znane wśród kolekcjonerów MP40 i Mauser C32. Angielska terminologia jest tu dokładniejsza: pistolet adaptowany do ognia automatycznego określany jest jako „machine pistol”, zaś wspomniany MP40, który  poza nabojem konstrukcyjnie nie ma z pistoletem nic wspólnego, w dodatku jest znacznie większy, określa się jako „submachinegun” (SMG), co można przetłumaczyć jako broń, która wymiarowo podchodzi pod karabin maszynowy. Egzemplarze SMG z możliwością ognia pojedynczego czasem też określane są jako „machine carbine”.

 

Adaptacja modelu CZ75BD do ognia automatycznego

Model 75 Auto został zbudowany w oparciu o model 75BD, który jest kontynuacją podstawowego modelu 75. Adaptacja modelu 75 do ognia automatycznego wymagała następujących zmian konstrukcyjnych:

– zastosowania dodatkowego zaczepu kurka dla ognia automatycznego,

– zastosowania popychacza z kołkiem z lewej strony obudowy mechanizmu spustowego przekazującego ruch szyny spustowej na zaczep ognia pojedynczego,

– modyfikacji obudowy mechanizmu spustowego dla zamontowania popychacza.  Uwaga – wspomniana obudowa mechanizmu z racji wyrzutnika w jej przedniej części figuruje w katalogach jako wyrzutnik

– wykonania u dołu zamka, po prawej stronie występu uruchamiającego zaczep automatyczny

– modyfikacji bezpiecznika do pracy jako trójpołożeniowy przełącznik ognia

– modyfikacji szkieletu dla pracy z trójpołożeniowym przełącznikiem ognia (tu wykonanie rowka sterującego dla suwaka przełącznika),

– wykonania w przedniej części szkieletu szyn dla doczepienia zapasowego magazynka jako uchwytu przedniego,

– zainstalowanie zatrzasku dla przedniego uchwytu,

– modyfikacji szyny spustowej (tu wykonanie dwóch trójkątnych wycięć w lewym występie szyny dla współpracy z przednią częścią popychacza).

 

Prawa zastrzeżone

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

− 2 = 2